VITEZ – Priča o nastanku industrijskog kompleksa Slobodan Princip Seljo (SPS), kasnije poznatog kao Vitezit, počinje neposredno nakon Drugog svjetskog rata, u vrijeme intenzivne industrijalizacije tadašnje države i potrebe za jačanjem namjenske proizvodnje.
Početak u sjeni obnove države
Krajem 1940-ih i početkom 1950-ih godina, vlasti su pokrenule niz strateških projekata s ciljem razvoja vojne i hemijske industrije. U tom kontekstu, Vitez je prepoznat kao pogodna lokacija zbog svog geografskog položaja, dostupnosti radne snage i relativne udaljenosti od velikih urbanih centara. Godine 1950. započinje izgradnja fabrike koja će ubrzo postati poznata kao “Slobodan Princip Seljo”, nazvana po narodnom heroju Slobodan Princip Seljo. Već od samog početka, cilj nije bio samo pokretanje proizvodnje, već stvaranje snažnog industrijskog centra.
Razvoj proizvodnje i nastanak “vitezita”
U prvim godinama rada, fabrika se fokusirala na proizvodnju osnovnih eksplozivnih materijala, prvenstveno za potrebe industrije i odbrane. S vremenom, dolazi do razvoja specifičnih proizvoda, među kojima se posebno istakao eksploziv poznat kao “vitezit”.
Upravo po tom proizvodu, koji je postao zaštitni znak fabrike, kompleks kasnije dobija ime Vitezit. Naziv simbolično povezuje mjesto proizvodnje s industrijskim identitetom, čime je dodatno učvršćena veza između fabrike i grada.
Izgradnja industrijskog sistema
Nastanak “Principa” nije podrazumijevao samo izgradnju jedne fabrike, već čitavog industrijskog sistema. Paralelno s proizvodnim pogonima razvijana je infrastruktura – putevi, energetski kapaciteti i stambena naselja za radnike. Ovakav pristup omogućio je brz rast i stabilan razvoj, a Vitez je u relativno kratkom periodu prerastao u značajan industrijski centar.
Temelj budućeg razvoja
Već tokom prvih decenija postojanja, “Slobodan Princip Seljo” postavio je temelje za kasniji uspon. Investicije u tehnologiju, obrazovanje kadrova i širenje proizvodnje omogućile su fabrici da u narednim decenijama postane jedan od najvažnijih industrijskih kompleksa u regionu.
Naslijeđe početaka
Iako se kroz vrijeme mijenjao naziv i struktura, od “Principa” do Vitezita, osnovna ideja ostala je ista – razvoj snažne industrije koja će pokretati lokalnu ekonomiju. Danas, priča o nastanku ovog giganta predstavlja važan dio identiteta Vitez, podsjećajući na period kada su vizija i ulaganja u industriju oblikovali budućnost cijelog kraja.
